Osteopatia

Udostępnij:

Link skopiowany

Wstęp

Wiele osób zastanawia się, czym tak naprawdę jest osteopatia i czym zajmuje się osteopata. Nie raz można usłyszeć od pacjentów słowa: „Byłem u osteopaty i nareszcie pomógł mi pozbyć się bólu”. Wiele osób mówi także, że podczas wizyty u osteopaty okazało się, że przyczyna dolegliwości bólowych znajdowała się w zupełnie innym miejscu niż obszar, w którym odczuwali ból. Pacjenci ci także zastanawiają się jak to możliwe i jak to wszystko tak naprawdę działa.

Z roku na rok osteopatia staje się coraz bardziej popularna, a coraz więcej osób korzysta z wizyt u osteopatów. Nadal jednak niewiele osób wie, czym tak naprawdę charakteryzuje się podejście osteopatyczne i na czym polega praca osteopaty.

W tym artykule postaram się odpowiedzieć na wiele nurtujących pytań, które często słyszę od pacjentów w gabinecie. Wyjaśnię, czym tak naprawdę jest osteopatia, czym zajmuje się osteopata, czym różni się osteopatia od fizjoterapii oraz z jakimi dolegliwościami warto udać się do osteopaty.

Trochę historii

Wielu osobom może się wydawać, że osteopatia jest dosyć młodą dziedziną, jednak tak nie jest. Jej początki sięgają już XIX wieku.

Twórcą osteopatii był dr Andrew Taylor Still (1828–1917). Z zawodu był lekarzem, jednak gdy jego żona i dzieci zachorowały na zapalenie opon mózgowych, uznał, że ówczesna medycyna jest niewystarczająca i zaczął poszukiwać alternatywnych sposobów leczenia. Po około 30 latach studiowania anatomii i fizjologii ludzkiego ciała, w 1874 roku oficjalnie przedstawił koncepcję osteopatii.

Podejście dr. Andrew Taylora Stilla było zupełnie inne niż ówczesne podejście medyczne, ponieważ skupiał się on na funkcjonowaniu całego organizmu i poszukiwaniu przyczyny choroby, a nie tylko na jej objawach.

Uważał, że ciało ludzkie stanowi jedność i posiada zdolność do samoleczenia oraz regeneracji. Jego zdaniem zdolności te mogą zostać zaburzone, gdy tkanki i struktury ludzkiego ciała nie funkcjonują prawidłowo. Podkreślał również znaczenie płynów w organizmie oraz zależność między strukturą a funkcją.

Czym tak naprawdę jest osteopatia?

Prawie każda osoba chociaż raz w życiu słyszała o osteopatii, ale mało kto wie czym tak naprawdę jest osteopatia. Choć osteopatia powstała już wiele lat temu to w ostatnich latach przeżywa intensywny rozwój i cieszy się coraz większym zainteresowaniem.

Osteopatia jest filozofią oraz holistyczną koncepcją leczenia manualnego. Jej głównym założeniem jest całościowe spojrzenie na ciało człowieka. Z tego powodu osteopata ocenia organizm jako całość, niezależnie od tego, z jakim problemem zgłosił się pacjent. Wynika to między innymi z założenia, że dolegliwości odczuwane przez pacjenta nie zawsze muszą mieć swoje źródło w miejscu, w którym pojawia się ból. Według jednej z podstawowych zasad osteopatii ciało ludzkie stanowi jedność, w której poszczególne struktury i układy wzajemnie na siebie oddziałują.

W swojej pracy osteopata wykorzystuje przede wszystkim ręce i za pomocą różnych technik manualnych stara się wpływać na zaburzenia funkcjonowania organizmu oraz przywracać jego możliwie prawidłową fizjologię. Andrew Taylor Still uważał, że prawidłowo funkcjonujący organizm posiada naturalne zdolności do zdrowienia.

Osteopatia ma na celu między innymi zmniejszenie ograniczeń, które mogą utrudniać prawidłowe funkcjonowanie i procesy regeneracyjne organizmu. Dlatego w filozofii osteopatycznej terapeuta stara się stworzyć odpowiednie warunki do zmiany, natomiast sam proces zdrowienia jest w dużej mierze wynikiem zdolności adaptacyjnych i regeneracyjnych organizmu pacjenta.

Wiele osób do dziś podchodzi sceptycznie do skuteczności osteopatii. Współczesna osteopatia opiera się jednak na silnie ugruntowanej wiedzy z zakresu nauk medycznych i podstawowych nauk o człowieku, takich jak anatomia, fizjologia, histologia czy embriologia.

Jakie mamy główne filary osteopatii?

Osteopatia bazuje w swojej filozofii i sposobie myślenia na czterech głównych założeniach. Do najważniejszych i fundamentalnych filarów osteopatii zaliczamy:

Ciało ludzkie stanowi jedność– Oznacza to, że ciało ludzkie funkcjonuje jako jeden organizm, w którym poszczególne układy i struktury wzajemnie na siebie wpływają. Żaden układ nie działa w izolacji od pozostałych. W praktyce oznacza to, że osteopata patrzy na organizm jako na całość, a nie wyłącznie na miejsce występowania objawów. Dolegliwości odczuwane w jednym obszarze mogą być związana z zaburzeniem funkcji lub napięciem tkanek w innym miejscu. Dlatego podczas badania osteopata stara się ocenić zależności pomiędzy poszczególnymi częściami organizmu i znaleźć czynniki, które mogą mieć znaczenie dla występujących objawów.
Struktura wpływa na funkcje i funkcja na strukturę– struktura i funkcja w ludzkim ciele jest ze sobą ściśle powiązana. Oznacza to, że zmiana jakości tkanki, jej elastyczność i napięcia będzie bezpośrednio przyczyniała się do zmiany funkcji tej struktury.
Ciało ludzkie ma zdolności do samoleczenia i autoregulacji– oznacza to, że jeśli nic nie zaburzy równowagi w ludzkim ciele to organizm ma zdolności do adaptacji i zachowania zdrowia. Osteopatia podczas diagnostyki i terapii próbuje znaleść i wyeliminować czynniki, które zachwiały równowagę organizmu i zaburzyły procesy samoleczenia.
Rola nadrzędności układu krążenia– Prawidłowe krążenie krwi i limfy ma istotne znaczenie dla funkcjonowania tkanek. Układ krążenia dostarcza tkankom tlen i substancje odżywcze, a jednocześnie uczestniczy w odprowadzaniu produktów przemiany materii. Z perspektywy osteopatycznej prawidłowe ukrwienie i odpływ płynów są istotnymi elementami prawidłowego funkcjonowania organizmu i umożliwiają regeneracje tkanek. Dlatego podczas badania uwzględnia się czynniki i tkanki, które mogą wpływać na przepływ krwi i limfy do tkanek.

Jakie mamy główne metody leczenia w osteopatii?

Osteopatia w swojej pracy wykorzystuje głównie techniki manualne i skupia się na terapii za pomocą rąk. Wyróżniamy trzy główne obszary osteopatii:

Osteopatia parietalna – jest to najbardziej zbliżona do fizjoterapii część osteopatii. Obejmuje terapię manualną ukierunkowaną na układ ruchu. W tym obszarze osteopaci skupiają się na mięśniach, stawach, więzadłach oraz powięziach.

Osteopatia wisceralna – niewiele osób wie, że osteopaci pracują również w obrębie narządów wewnętrznych. Często pierwotna przyczyna dolegliwości bólowych w ludzkim ciele nie znajduje się w obrębie aparatu ruchu, ale może być związana z zaburzeniami w obrębie narządów wewnętrznych. Terapia wisceralna może być stosowana jako element postępowania wspomagającego przy dolegliwościach ze strony układu pokarmowego, takich jak refluks czy IBS, a także przy innych zaburzeniach w jego obrębie. Osteopaci, poprzez pracę z tkankami otaczającymi narządy, w tym ich więzadłami oraz strukturami związanymi z ukrwieniem i unerwieniem, starają się wspierać ich prawidłowe funkcjonowanie.

Osteopatia czaszkowo-krzyżowa – jest to dział osteopatii skupiający się na pracy w obrębie czaszki i jej szwów, opon mózgowych, kości krzyżowej oraz układu nerwowego. Terapia obejmuje przede wszystkim delikatne techniki manualne stosowane w obrębie tych struktur. Praca czaszkowo-krzyżowa kojarzy się z bardzo delikatną formą terapii i może być stosowana między innymi u pacjentów z bólami głowy, dolegliwościami w obrębie czaszki i szyi, zaburzeniami funkcjonowania stawów skroniowo-żuchwowych, a także u osób doświadczających dużego poziomu stresu. Ze względu na to, że organizm funkcjonuje jako spójna całość, techniki czaszkowo-krzyżowe mogą stanowić element terapii również w przypadku innych dolegliwości pacjenta, w zależności od przeprowadzonej oceny i indywidualnych potrzeb.

osteopatia — Terapia czaszkowo -krzyżowa

Czym tak naprawdę różni się wizyta u fizjoterapeuty a osteopaty?

Na wstępie warto zaznaczyć, że wielu osteopatów w Polsce jest również fizjoterapeutami z wykształcenia. W Polsce kształcenie osteopatyczne jest przeznaczone dla osób posiadających wykształcenie medyczne, w szczególności dla fizjoterapeutów i lekarzy. Dzięki temu osteopaci często posiadają również szeroką wiedzę z zakresu fizjoterapii. Jednak podejście osteopatyczne i typowa praca fizjoterapeutyczna mogą różnić się pod kilkoma względami.

Fizjoterapia często koncentruje się przede wszystkim na układzie ruchu człowieka. W swojej pracy fizjoterapeuta wykorzystuje między innymi terapię manualną, pracę z mięśniami, stawami, więzadłami i powięziami, a także ćwiczenia. Fizjoterapia jest szczególnie istotnym elementem postępowania w przypadku urazów układu ruchu, rehabilitacji pooperacyjnej czy problemów, których główną przyczyną są zaburzenia funkcjonowania układu ruchu.

Osteopata w swoim podejściu stara się spojrzeć na organizm bardziej globalnie i całościowo. Traktuje ciało jako wzajemnie połączoną całość, dlatego podczas badania może uwzględniać nie tylko układ ruchu, ale również funkcjonowanie innych układów organizmu.

Z tego powodu podejście osteopatyczne jest bardzo dobrym rozwiązaniem wtedy, gdy dolegliwości pacjenta są złożone, ból nie był poprzedzony urazem, dolegliwości nawracają pomimo terapii, a ich przyczyna nie jest jednoznaczna. Osteopatia może być również rozważana jako element szerszego postępowania, gdy pacjent zgłasza jednocześnie problemy dotyczące różnych obszarów organizmu.

Warto jednak pamiętać, że fizjoterapia i osteopatia nie muszą się wzajemnie wykluczać. W wielu przypadkach najlepsze efekty może przynieść połączenie odpowiednio dobranej terapii manualnej, ćwiczeń, edukacji pacjenta oraz innych metod, dostosowanych do jego indywidualnych potrzeb.

W jakich przypadkach zgłosić się do osteopaty?

Większość osób kojarzy osteopatię przede wszystkim z dolegliwościami w obrębie aparatu ruchu. Osteopatia jest idealnym rozwiązaniem gdy dolegliwości bólowe w obrębie aparatu ruchu nie były poprzedzone urazem, dolegliwości bólowe wracają pomimo terapii lub gdy pacjent choruje także na inne choroby i ma inne objawy współistniejące.

Warto jednak wiedzieć, że podejście osteopatyczne jest dużo szersze i może być wykorzystywane jako element wspomagający terapię również w przypadku innych dolegliwości. Dzięki znajomości różnych technik manualnych, w tym technik wisceralnych i czaszkowo-krzyżowych, osteopata może pracować z pacjentami zgłaszającymi między innymi dolegliwości ze strony układu pokarmowego, bóle głowy czy dolegliwości w obrębie układu moczowo płciowego. W zależności od problemu i indywidualnej sytuacji pacjenta osteopatia może stanowić uzupełnienie standardowego postępowania medycznego lub fizjoterapeutycznego.

Badania naukowe dotyczące osteopatii wskazują na możliwość wykorzystania jej jako terapii wspomagającej między innymi w niektórych przypadkach przewlekłego bólu czy wybranych dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Wielu pacjentów jest zaskoczonych tym, jak szerokie może być podejście osteopatyczne i jak wiele różnych czynników może być branych pod uwagę podczas badania i terapii. Osteopatia może być więc rozważana przez osoby z różnorodnymi dolegliwościami, szczególnie gdy potrzebne jest szersze spojrzenie na funkcjonowanie organizmu.

Z terapii osteopatycznej mogą korzystać również dzieci oraz kobiety w ciąży. Osteopatia jest bezpieczną formą leczenia dzieci już od pierwszych dni życia. W wielu krajach jest to standardowe postępowanie po porodzie. Dobrze dobrana terapia osteopatyczna może pomóc dzieciom z wieloma problemami i zmniejszyć szanse wystąpienia zaburzeń na dalszych etapach życia.

Jak wygląda wizyta u osteopaty

Każda wizyta u osteopaty rozpoczyna się od dokładnego wywiadu. Ze względu na globalne podejście do organizmu człowieka podczas rozmowy mogą pojawić się pytania nie tylko o aktualne dolegliwości, ale również o przebyte urazy, wcześniejsze epizody bólowe, choroby, przyjmowane leki czy problemy związane z układem pokarmowym, rozrodczym lub krążenia. Dlatego na wizytę warto zabrać ze sobą posiadaną dokumentację medyczną, w tym wyniki badań obrazowych, laboratoryjnych oraz wypisy ze szpitala.

Wywiad jest również ważnym elementem oceny stanu zdrowotnego pacjenta. Osteopata zwraca uwagę na tzw. czerwone flagi, czyli objawy mogące wskazywać na poważniejsze problemy zdrowotne, które wymagają konsultacji lekarskiej lub pogłębionej diagnostyki. W takiej sytuacji terapia osteopatyczna może zostać odroczona, a pacjent skierowany do odpowiedniego specjalisty.

Kolejnym etapem wizyty jest badanie. Oprócz oceny obszaru, w którym występują dolegliwości, osteopata przeprowadza także globalne badanie ciała biorąc pod uwagę wszystkie układy ludzkim ciele.

W zależności od zgłaszanych problemów badanie może obejmować między innymi ocenę zakresu ruchu, testy funkcjonalne, testy prowokacyjne i ocenę jakości tkanek. W ramach podejścia osteopatycznego badanie może obejmować także badanie wisceralne i czaszkowo krzyżowe. Na podstawie wywiadu i badania osteopata ustala możliwe czynniki związane z występowaniem dolegliwości i dobiera odpowiednie postępowanie terapeutyczne. Następnie przeprowadzana jest terapia, której forma zależy od indywidualnych potrzeb i stanu pacjenta.

Na zakończenie wizyty osteopata przekazuje pacjentowi zalecenia dotyczące dalszego postępowania. Mogą one obejmować między innymi ćwiczenia, aktywność fizyczną, zmianę niektórych nawyków lub wskazówki dotyczące dalszej diagnostyki i konsultacji ze specjalistą.

Podsumowanie

Osteopatia to holistyczne podejście do zdrowia, które traktuje organizm człowieka jako spójną całość. Osteopata, zamiast skupiać się wyłącznie na miejscu występowania bólu, szuka jego możliwej przyczyny, uwzględniając zależności pomiędzy układem ruchu, narządami wewnętrznymi, układem nerwowym i krążenia.

Osteopatia opiera się na czterech głównych założeniach: jedności ciała, wzajemnej zależności struktury i funkcji, zdolności organizmu do samoleczenia i autoregulacji oraz znaczeniu prawidłowego krążenia płynów. W terapii wykorzystuje przede wszystkim techniki manualne, które dzieli się m.in. na podejście parietalne, wisceralne i czaszkowo-krzyżowe.

Choć osteopatia i fizjoterapia mają wiele wspólnych elementów, osteopatia wyróżnia się bardziej globalnym spojrzeniem na pacjenta. Może być pomocna nie tylko przy dolegliwościach układu ruchu, ale również jako element wspomagający terapię niektórych problemów związanych m.in. z układem pokarmowym czy bólami głowy. Jeśli zmagasz się z dolegliwościami bólowymi lub czujesz że twój organizm wysyła niepokojące objawy zapraszamy do kontaktu.

Bibliografia

Udostępnij:

Link skopiowany

Przeczytaj również

12 min. czytania

Ból stawu ramiennego

9 min. czytania