Ból stawu ramiennego

Udostępnij:

Link skopiowany

Jakie mogą być przyczyny bólu stawu ramiennego i jak można sobie z nimi radzić?

Wstęp

Ból stawu ramiennego jest jedną z częstszych przyczyn wizyt u fizjoterapeutów i osteopatów. Szacuje się, że ból stawu ramiennego stanowi około 16% wszystkich problemów związanych z układem mięśniowo-szkieletowym. Jest również trzecią najczęstszą przyczyną konsultacji specjalistycznych związanych z narządem ruchu.

Dużą grupę pacjentów zgłaszających się do gabinetu z dolegliwościami w obrębie barku stanowią sportowcy. Szczególnie narażeni na tego rodzaju problemy są osoby uprawiające dyscypliny, w których dominują ruchy kończyn górnych wykonywane ponad głową. Należą do nich między innymi piłka ręczna, siatkówka, koszykówka, wspinaczka sportowa oraz pływanie. Coraz częściej jednak do gabinetów trafiają również osoby niezwiązane ze sportem lub uprawiające go wyłącznie rekreacyjnie.

Jak widać, ból stawu ramiennego stanowi istotny i powszechny problem, który może znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie oraz jakość życia pacjentów. W tym artykule przybliżę zagadnienie bólu stawu ramiennego. Omówię budowę anatomiczną tego stawu, przedstawię najczęstsze przyczyny dolegliwości oraz wyjaśnię, jakie metody diagnostyki i leczenia mogą pomóc w skutecznym radzeniu sobie z bólem barku.

Jak zbudowany jest staw ramienny?

Staw ramienny (staw ramienno-łopatkowy) łączy głowę kości ramiennej z wydrążeniem stawowym łopatki. Na brzegu panewki znajduje się obrąbek stawowy, zbudowany z tkanki włóknistej. Jego funkcją jest pogłębienie panewki, poprawa dopasowania powierzchni stawowych oraz zwiększenie stabilności stawu.

Za stabilizację stawu ramiennego odpowiadają również więzadła. W obrębie kompleksu stawowego barku wyróżniamy między innymi więzadło kruczo-ramienne, więzadła obrąbkowo-ramienne oraz więzadło kruczo-barkowe. Pełnią one istotną funkcję w stabilizacji struktur barku.

Kolejnym ważnym elementem stabilizującym staw ramienny są mięśnie, a w szczególności mięśnie tworzące stożek rotatorów. Zaliczamy do nich cztery mięśnie: nadgrzebieniowy, podgrzebieniowy, obły mniejszy oraz podłopatkowy. Ich ścięgna otaczają staw i pomagają utrzymać głowę kości ramiennej w prawidłowym położeniu względem panewki łopatki. Ponadto mięśnie te umożliwiają wykonywanie ruchów rotacyjnych ramienia oraz wspomagają odwodzenie kończyny górnej.

Staw ramienny jest zaopatrywany w krew przez gałęzie tętnicy nadłopatkowej, tętnicy okalającej ramię przedniej i tylnej oraz tętnicy podłopatkowej. Unaczynienie to zapewnia dopływ krwi do tkanek otaczających staw.

Unerwienie stawu ramiennego pochodzi przede wszystkim z gałęzi nerwu nadłopatkowego, nerwów podłopatkowych oraz nerwu pachowego. Wszystkie nerwy wywodzą się ze splotu ramiennego, który swój początek ma w odcinku szyjnym. Nerwy te przewodzą informacje czuciowe, w tym związane z bólem, a także uczestniczą w kontroli pracy mięśni odpowiedzialnych za ruch i stabilizację barku.

Jakie mogą być przyczyny bólu stawu ramiennego?

Jak już wspomniano, ból stawu ramiennego jest powszechnym problemem, który może dotyczyć zarówno osób aktywnych fizycznie, jak i tych, które nie uprawiają sportu. Szczególnie narażeni są sportowcy wykonujący powtarzalne ruchy kończyn górnych ponad głową. Dolegliwości mogą jednak pojawiać się również w wyniku codziennych czynności, przeciążeń lub zmian zachodzących w obrębie struktur stawowych. Przyczyn bólu barku może być wiele, dlatego kluczowe znaczenie ma dokładna diagnostyka, pozwalająca określić źródło dolegliwości i dobrać odpowiednie postępowanie terapeutyczne. Do częstych przyczyn bólu barku należą:

Niestabilność stawu ramiennego– Niestabilność stawu ramiennego możemy podzielić na pourazową oraz atraumatyczną, która może być związana między innymi z wrodzoną wiotkością tkanek. Jest to zaburzenie zdolności do utrzymania głowy kości ramiennej w prawidłowym położeniu względem panewki łopatki. Nieprawidłowości w obrębie więzadeł, mięśni, powierzchni stawowych czy obrąbka stawowego mogą prowadzić do nawracających zwichnięć lub podwichnięć. Do najczęstszych przyczyn niestabilności stawu ramiennego należą urazy, przebyte zwichnięcia oraz wrodzona lub uogólniona wiotkość tkanki łącznej. Głównymi objawami są ból stawu ramiennego i osłabienie w obrębie barku, obawa przed wykonywaniem określonych ruchów, uczucie niestabilności stawu, nawracające zwichnięcia oraz uczucie przeskakiwania w obrębie barku. W diagnostyce można wykorzystać badania obrazowe, takie jak RTG lub rezonans magnetyczny, w zależności od podejrzewanej przyczyny.
Tendinopatia i uszkodzenia stożka rotatorów-Tendinopatia i uszkodzenia stożka rotatorów są jednymi z częstszych przyczyn dolegliwości bólowych w obrębie barku. Dotyczą ścięgien mięśni odpowiedzialnych za stabilizację i ruch stawu ramiennego. Mogą rozwijać się w wyniku przeciążeń, zmian degeneracyjnych lub urazów. Najczęściej występują u osób, które wykonują wiele czynności z uniesionymi kończynami górnymi. Szczególnie narażeni są sportowcy, tacy jak koszykarze, siatkarze, tenisiści oraz pływacy. Do najczęstszych przyczyn należą urazy ścięgien oraz powtarzające się mikrourazy związane z przeciążeniem. Głównymi objawami są ból, ograniczenie ruchomości oraz osłabienie siły mięśniowej. Dolegliwości mogą pojawiać się również w spoczynku, a także nasilać się w nocy, szczególnie podczas leżenia na chorej stronie. W diagnostyce, oprócz badania klinicznego, można wykorzystać badania obrazowe, takie jak USG oraz rezonans magnetyczny.
Zespół ciasnoty podbarkowej– Zespół ciasnoty podbarkowej to określenie dolegliwości związanych z podrażnieniem struktur znajdujących się w przestrzeni podbarkowej. Przestrzeń ta znajduje się pomiędzy wyrostkiem barkowym łopatki a głową kości ramiennej. W jej obrębie znajdują się między innymi ścięgno mięśnia nadgrzebieniowego oraz kaletka podbarkowa. W sąsiedztwie przebiega również ścięgno głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia. Do czynników sprzyjających występowaniu dolegliwości należą przeciążenia, tendinopatia ścięgien stożka rotatorów, dysbalans mięśniowy oraz zmiany strukturalne w obrębie barku. Głównym objawem jest ból stawu ramiennego podczas podnoszenia ręki, który może nasilać się w zakresie ruchu wynoszącym 70-120 stopni. Dolegliwości często utrudniają wykonywanie czynności wymagających uniesienia kończyny górnej ponad głowę. Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na wywiadzie i badaniu klinicznym, a w razie potrzeby również na badaniach obrazowych.
Bark zamrożony– Bark zamrożony to schorzenie charakteryzujące się znacznym ograniczeniem ruchomości stawu ramiennego, któremu towarzyszą dolegliwości bólowe. Najczęściej rozwija się stopniowo, bez wyraźnego urazu lub przeciążenia stawu. Ból pojawia się podczas ruchu, ale może występować również w spoczynku. Szczególnie często nasila się w nocy, utrudniając sen, zwłaszcza podczas leżenia na chorej stronie. Dolegliwości są związane ze zmianami zapalnymi, włóknieniem i obkurczaniem torebki stawowej, co prowadzi do stopniowego ograniczenia ruchomości. Dokładna przyczyna barku zamrożonego nie jest do końca poznana. Wiadomo jednak, że ryzyko jego wystąpienia jest większe u osób z niektórymi chorobami współistniejącymi, takimi jak cukrzyca czy choroby tarczycy. Bardzo często pacjenci z tą jednostką chorobową przeszli bardzo intensywny stres przed pojawieniem się dolegliwości bólowych. Rozpoznanie barku zamrożonego opiera się przede wszystkim na wywiadzie i badaniu klinicznym, podczas którego ocenia się zakres ruchomości czynnej i biernej stawu ramiennego. Badania obrazowe mogą być pomocne w wykluczeniu innych przyczyn dolegliwości.

Jakie mogą być inne przyczyny dolegliwości bólowych w obrębie stawu ramiennego?

Osteopatia z roku na rok staje się coraz bardziej popularna, a pacjenci coraz częściej dostrzegają możliwości, jakie może oferować ta forma terapii. Jedną z głównych zasad osteopatii jest założenie, że ciało ludzkie funkcjonuje jako całość, a wszystkie układy i struktury w organizmie mogą na siebie wzajemnie wpływać. W praktyce oznacza to, że przyczyna dolegliwości bólowych w obrębie barku nie zawsze musi znajdować się w samym stawie ramiennym. Bardzo często źródło problemu może znajdować się w innym obszarze ciała. Właśnie dlatego tak ważna jest dokładna diagnostyka oraz badanie całego ciała, aby znaleźć przyczynę dolegliwości bólowych pacjenta.

Jedną z częściej występujących przyczyn bólu stawu ramiennego mogą być zaburzenia w obrębie odcinka szyjnego kręgosłupa. Staw ramienny jest unerwiony przez nerwy pochodzące ze splotu ramiennego, który tworzą korzenie nerwowe wychodzące głównie z dolnego odcinka szyjnego. Z tego powodu niektóre patologie w obrębie odcinka szyjnego, takie jak dyskopatia czy podrażnienie korzeni nerwowych, mogą powodować dolegliwości bólowe promieniujące do kończyny górnej. U takich pacjentów ból barku często współwystępuje z dolegliwościami w obrębie szyi.

Staw ramienny jest jednym z najbardziej ruchomych stawów w ludzkim ciele. Aby jednak mógł prawidłowo funkcjonować i wykonywać ruchy w pełnym zakresie, musi współpracować z innymi strukturami. Do uzyskania pełnego zakresu ruchu kończyny górnej potrzebna jest odpowiednia ruchomość nie tylko w stawie ramiennym, ale również w stawie mostkowo-obojczykowym, barkowo-obojczykowym, odcinku piersiowym kręgosłupa oraz w obrębie klatki piersiowej. Znaczenie ma także ruchomość odcinka szyjnego kręgosłupa. Jak widać, na prawidłową ruchomość barku wpływa wiele struktur, dlatego warto uwzględnić je podczas diagnostyki bólu barku.

Ból stawu ramiennego może być również związany z innymi czynnikami. W niektórych przypadkach ból barku może być bólem, którego źródło znajduje się poza układem mięśniowo-szkieletowym. Przykładem mogą być niektóre schorzenia narządów wewnętrznych, w tym wątroby. Również przepona może mieć znaczenie w przypadku niektórych dolegliwości bólowych. Część struktur w obrębie klatki piersiowej i jamy brzusznej jest unerwiona przez nerwy, które mogą przewodzić ból odczuwany w innych obszarach ciała. Dlatego w przypadku nietypowych objawów warto brać pod uwagę również możliwość bólu rzutowanego i w razie potrzeby poszerzyć diagnostykę.

Ciało ludzkie funkcjonuje jako całość również dzięki obecności tkanki łącznej. Powięź otacza mięśnie, narządy i inne struktury, tworząc rozbudowaną sieć połączeń w organizmie. Właściwości mechaniczne tkanek łącznych sprawiają, że obciążenia mogą być przenoszone pomiędzy różnymi obszarami ciała.

Jak widać, na dolegliwości bólowe w obrębie stawu ramiennego może wpływać wiele czynników. Z tego powodu bardzo ważna jest dokładna diagnostyka przed rozpoczęciem leczenia oraz ocena nie tylko samego barku, ale również innych struktur, które mogą mieć wpływ na jego funkcjonowanie. Pozwala to lepiej określić możliwe przyczyny dolegliwości i dobrać odpowiednie postępowanie terapeutyczne.

Jak pozbyć się dolegliwości bólowych w obrębie stawu ramiennego?

Jak widać ból stawu ramiennego może mieć wiele przyczyn, dlatego nasuwa się pytanie, jak sobie z nimi radzić i jak pozbyć się dolegliwości bólowych. W większości przypadków leczenie zachowawcze jest skuteczną formą terapii. Do metod leczenia zachowawczego możemy zaliczyć między innymi fizjoterapię i osteopatię. Regularna i odpowiednio dobrana fizjoterapia może przyczynić się do zmniejszenia dolegliwości bólowych oraz poprawy funkcjonowania barku.

Jedną z metod stosowanych w terapii jest terapia manualna, która poprzez odpowiednio dobrane techniki może zmniejszać dolegliwości bólowe, wpływać na napięcie mięśniowe, poprawiać ruchomość tkanek, poprawić ukrwienie ich i przyspieszyć regeneracje. W osteopatii wykorzystuje się również techniki ukierunkowane na inne obszary ciała, w tym terapię wisceralną, a także pracę z układem nerwowym czy krążenia. Bardzo ważną częścią terapii jest dokładny wywiad, który pomaga ustalić możliwe źródło problemu. Podczas badania terapeuta powinien również zwrócić uwagę na tzw. czerwone flagi, czyli objawy mogące wskazywać na poważniejsze schorzenia i wymagające dalszej diagnostyki lekarskiej lub badań obrazowych.

Po zmniejszeniu dolegliwości bólowych bardzo ważną częścią leczenia jest także odpowiednio dobrany trening medyczny. Dzięki niemu można poprawić zakres ruchu w stawie, wzmocnić mięśnie odpowiedzialne za jego stabilizację oraz pracować nad prawidłowymi wzorcami ruchowymi. Połączenie terapii manualnej z indywidualnie dobranymi ćwiczeniami może pomóc w odzyskaniu sprawności i zmniejszeniu ryzyka nawrotu dolegliwości bólowych.

Podsumowanie

Ból stawu ramiennego jest jedną z częstszych dolegliwości w obrębie układu ruchu. Do grup szczególnie narażonych na tego rodzaju problemy należą sportowcy wykonujący powtarzalne ruchy kończynami górnymi ponad głową. Możemy zaliczyć do nich między innymi pływaków, siatkarzy, koszykarzy oraz wspinaczy. Jednak do gabinetów fizjoterapeutycznych często zgłaszają się również osoby, które nie uprawiają sportu lub robią to jedynie amatorsko.

Do głównych przyczyn bólu stawu ramiennego możemy zaliczyć niestabilność stawu ramiennego, zespół ciasnoty podbarkowej, tendinopatię ścięgien stożka rotatorów oraz bark zamrożony. Warto jednak pamiętać, że organizm składa się z wielu wzajemnie oddziałujących na siebie układów i struktur. Z tego powodu ból barku nie zawsze wynika z problemu w obrębie samego stawu ramiennego. W niektórych przypadkach jego źródło może znajdować się w innym obszarze ciała.

Jak widać, przyczyn bólu stawu ramiennego jest wiele. Dlatego tak ważna jest dokładna diagnostyka, która pomaga ustalić możliwe źródło dolegliwości i dobrać odpowiednie leczenie. W wielu przypadkach skuteczną formą postępowania jest leczenie zachowawcze, obejmujące między innymi fizjoterapię. Terapia manualna może pomóc zmniejszyć dolegliwości bólowe, wpłynąć na napięcie mięśniowe i poprawić ruchomość. Ważnym elementem terapii jest również odpowiednio dobrany trening medyczny. Ćwiczenia mogą pomóc poprawić zakres ruchu, wzmocnić mięśnie stabilizujące staw ramienny oraz udoskonalić wzorce ruchowe, co może zmniejszyć ryzyko nawrotu dolegliwości. Jeśli od dłuższego czasu dokucza tobie ból stawu ramiennego zapraszamy do kontaktu.