Choroba refluksowa przełyku

Czas czytania:

8 min.

Opublikowano:

1 października 2026

Udostępnij: 

Link skopiowany

Choroba refluksowa przełyku- w jaki sposób osteopatia może wspierać leczenie?

Wstęp

Choroba refluksowa przełyku (GERD) jest jednym z najczęstszych schorzeń przewodu pokarmowego. Szacuje się, że problem ten dotyczy nawet 20–40% populacji w krajach wysoko rozwiniętych.

Coraz częściej spotykam w gabinecie pacjentów, którzy zgłaszają się z objawami choroby refluksowej przełyku. Wielu pacjentów trafia jednak do mnie z innymi dolegliwościami, a podczas wywiadu okazuje się, że od dłuższego czasu zmaga się również z refluksem i stosuje leczenie z jego powodu.

Choroba refluksowa przełyku może znacząco wpływać na jakość życia. Nieleczona lub niewłaściwie leczona może prowadzić do powikłań, takich jak zapalenie przełyku, zwężenie przełyku czy krwawienia. U części pacjentów przewlekły refluks może również wiązać się z rozwojem przełyku Barretta, który jest czynnikiem zwiększającym ryzyko rozwoju choroby nowotworowej przełyku.

Niewiele osób wie, że leczenie osteopatyczne może być dobrym leczeniem uzupełniającym, stosowanym obok klasycznego leczenia farmakologicznego. Wielu pacjentów zgłasza zmniejszenie objawów po regularnej terapii u osteopaty. W tym artykule postaram się wyjaśnić, czym jest choroba refluksowa przełyku, jaka jest patofizjologia tego zaburzenia, jakie mamy formy leczenia oraz w jaki sposób osteopatia może być leczeniem wspomagającym.

Czym tak naprawdę jest choroba refleksowa przełyku?

Choroba refluksowa przełyku to stan, w którym nieprawidłowe zarzucanie treści żołądkowej do przełyku powoduje uciążliwe objawy i może prowadzić do powikłań.

Do głównych objawów choroby refluksowej zaliczamy:

  • zgagę
  • odbijanie
  • uczucie cofania się treści pokarmowej
  • pieczenie zamostkowe
  • ból w górnej części brzucha
  • chrypkę
  • suchy kaszel
  • ból w klatce piersiowej – często przypominający dolegliwości związane z chorobami serca

Dolegliwości bardzo często nasilają się przy leżeniu na wznak oraz przy pochylaniu się. Mogą również pojawiać się lub nasilać po tłustych i obfitych posiłkach. Objawami alarmowymi, które wymagają konsultacji lekarskiej, są: zaburzenia połykania, ból przy połykaniu, utrzymujące się wymioty, krwawienia z przewodu pokarmowego, niezamierzona utrata masy ciała oraz objawy niedokrwistości.

Oprócz treści pokarmowej przy refluksie do przełyku może przedostawać się także kwas solny i enzymy trawienne. Błona śluzowa żołądka jest przystosowana do kontaktu z kwaśną treścią żołądkową, natomiast błona śluzowa przełyku jest znacznie mniej odporna na jej działanie. Z tego powodu bardzo ważne jest, aby choroba refluksowa przełyku została odpowiednio rozpoznana i leczona. Nieleczona lub niewłaściwie kontrolowana choroba refluksowa może prowadzić do zapalenia przełyku, krwawień z przewodu pokarmowego, zwężeń przełyku, a także przełyku Barretta. Refluks może również powodować zapalenie krtani, przewlekły kaszel i chrypkę. Jak widać, choroba refluksowa przełyku może powodować wiele nieprzyjemnych dolegliwości i prowadzić do powikłań, dlatego bardzo ważne jest, aby nie bagatelizować tego problemu.

Choroba refluksowa przełyku jest związana przede wszystkim z nieprawidłowym funkcjonowaniem dolnego zwieracza przełyku. Jednym z głównych mechanizmów jest jego nadmierne lub niewłaściwe rozluźnianie, co powoduje cofanie się treści żołądkowej do przełyku i może prowadzić do jego podrażnienia. Do innych czynników związanych z rozwojem refluksu należą: zmniejszone ciśnienie w dolnym zwieraczu przełyku, przepuklina rozworu przełykowego, upośledzenie klirensu przełykowego (zdolności przełyku do usuwania cofającej się treści) oraz opóźnione opróżnianie żołądka.

Do czynników ryzyka choroby refluksowej należą: starszy wiek, nadmierna masa ciała, palenie tytoniu oraz mała aktywność fizyczna.

Jak wygląda diagnostyka choroby refluksowej przełyku?

Aktualnie diagnozę choroby refluksowej przełyku opiera się głównie na wywiadzie lekarskim, obecności charakterystycznych objawów u pacjenta oraz, w odpowiednich przypadkach, na próbie leczenia lekami z grupy inhibitorów pompy protonowej (PPI).

Podczas diagnostyki bardzo często stosuje się także badanie endoskopowe (gastroskopię). Choroba refluksowa przełyku w badaniu endoskopowym może objawiać się zapaleniem przełyku, osłabieniem bariery połączenia przełyku i żołądka lub obecnością przełyku Barretta. Przełykiem Barretta nazywany jest stan, w którym w końcowej części przełyku dochodzi do zastąpienia prawidłowego nabłonka wielowarstwowego płaskiego nabłonkiem walcowatym. Jednak badanie endoskopowe jest badaniem dodatkowym, ponieważ badania pokazują, że tylko 18% pacjentów z podejrzeniem choroby refluksowej ma zapalenie przełyku, a u 0,8% stwierdza się przełyk Barretta. W niektórych przypadkach lekarz może podczas badania endoskopowego pobrać wycinki błony śluzowej do badania histopatologicznego oraz sprawdzić obecność bakterii Helicobacter pylori.

W diagnostyce choroby refluksowej przełyku można wykorzystać także 24-godzinne monitorowanie pH w przełyku, które pozwala ocenić występowanie i nasilenie refluksu. Kolejnym badaniem jest manometria przełyku, która umożliwia ocenę pracy mięśni przełyku oraz funkcjonowania jego zwieraczy. Badanie to może być szczególnie przydatne w przypadku podejrzenia zaburzeń motoryki przełyku oraz przed niektórymi zabiegami przeciwrefluksowymi.

Leczenie choroby refleksowej przełyku

Główną formą leczenia choroby refluksowej przełyku jest modyfikacja stylu życia. Zaleca się spanie z uniesioną górną częścią ciała, ograniczenie palenia tytoniu i spożywania alkoholu, unikanie obfitych posiłków wieczorem i przekąsek przed snem oraz redukcję nadmiernej masy ciała.

Jedną z najczęściej stosowanych metod leczenia jest leczenie farmakologiczne. Stosowane są przede wszystkim leki z grupy PPI (inhibitory pompy protonowej). Są to leki, które hamują wydzielanie kwasu solnego w żołądku, dzięki czemu zmniejszają kwaśność treści żołądkowej i łagodzą dolegliwości związane z refluksem. U części pacjentów po odstawieniu leków z tej grupy dolegliwości mogą powrócić, szczególnie jeśli przyczyna refluksu nadal występuje.

W jaki sposób osteopatia może wspierać leczenie choroby refleksowej przełyku?

Wiele osób kojarzy osteopatię tylko z dolegliwościami aparatu ruchu, jednak działanie osteopatii może być dużo szersze. Osteopatia, oprócz pracy typowo z kośćmi, mięśniami i więzadłami, może także poprzez pracę wisceralną obejmować narządy wewnętrzne. Poprzez pracę w obrębie systemu więzadłowego narządów wewnętrznych, układu nerwowego i krążenia może wspierać prawidłową pracę narządów wewnętrznych, w tym układu pokarmowego. Wielu pacjentów bardzo dobrze reaguje na terapię wisceralną i odczuwa znaczne zmniejszenie dolegliwości ze strony układu pokarmowego po wizytach osteopatycznych.

Dolny zwieracz przełyku, który oddziela przełyk od żołądka, wraz z przeponą, przez którą przechodzi przełyk, stanowią barierę zabezpieczającą przed refluksem. Dlatego bardzo często praca osteopatyczna w obrębie przepony może zmniejszać objawy choroby refluksowej przełyku. Wiele badań pokazuje, że mięśniowo-powięziowe uwalnianie przepony zmniejsza objawy refluksu przełykowego, ogranicza stosowanie PPI oraz poprawia jakość życia pacjentów z chorobą refluksową przełyku. Także praca wisceralna w obrębie dolnego zwieracza przełyku może zmniejszać objawy refluksu przełykowego.

Badania te pokazały również, że praca wisceralna w obrębie dolnego zwieracza przełyku u osób z chorobą refluksową zmniejszyła próg bólu uciskowego w okolicy wyrostka kolczystego C4. Może to wskazywać na zależność pomiędzy dolegliwościami pochodzącymi z narządów wewnętrznych a odczuwaniem bólu w obrębie układu ruchu. Pokazuje to, że leczenie refluksu przełykowego może w niektórych przypadkach również wpływać na dolegliwości w obrębie układu ruchu.

Jak widać, leczenie osteopatyczne ma szerokie pole działania i może być formą leczenia wspomagającego u osób z chorobą refluksową przełyku.

Podsumowanie

Choroba refluksowa przełyku jest jednym z najczęstszych schorzeń układu pokarmowego. Jest to stan, w którym nieprawidłowe zarzucanie treści żołądkowej do przełyku powoduje uciążliwe objawy i może prowadzić do powikłań. Do głównych objawów choroby refluksowej można zaliczyć: zgagę, odbijanie, uczucie cofania się treści pokarmowej, pieczenie zamostkowe oraz ból w górnej części brzucha. Dolegliwości te najczęściej nasilają się po obfitych i tłustych posiłkach oraz podczas leżenia na wznak.

Główną formą diagnostyki choroby refluksowej jest wywiad lekarski i ocena charakterystycznych objawów. W diagnostyce można wykorzystać także badanie endoskopowe (gastroskopię), 24-godzinne monitorowanie pH w przełyku oraz manometrię przełyku.

Do najczęściej stosowanych metod leczenia choroby refluksowej należą leczenie farmakologiczne lekami z grupy PPI (inhibitory pompy protonowej) oraz modyfikacja stylu życia. Badania wskazują również na możliwość wykorzystania osteopatii jako formy leczenia wspomagającego choroby refluksowej. Wielu pacjentów po regularnej terapii osteopatycznej zgłasza poprawę samopoczucia oraz zmniejszenie nasilenia dolegliwości. Terapia osteopatyczna w chorobie refluksowej opiera się głównie na technikach wisceralnych w obrębie dolnego zwieracza przełyku oraz technikach manualnych stosowanych w obrębie przepony.

Jeśli zmagasz się z objawami choroby refluksowej przełyku i szukasz skutecznej pomocy zapraszamy do kontaktu.

Bibliografia

Mikołaj Dondajewski

fizjoterapeuta

Udostępnij: 

Link skopiowany

Przeczytaj również